Just Harry potter

از همه مهم‌تر بهترين جادوگرا پشتيبانشن و لحظه‌اي ازش غافل نمي‌شن و بعد از مرگشون هم دست از پشتيباني برنمي‌دارن (دامبلدور در برزخ) و حتي مرگشون پله‌اي مي‌شه واسه كمك به هري. تو اولين مرحله، آرزوهاشو (ديدن پدر و مادر) تو آينه عجيب قربوني مي‌كنه تا سنگ جادو رو نجات بده ولي درگير و دار قصه مغرور مي‌شه و بهاي غرورش مرگ تنها خويشاوندش سيريوسه. پدرخوندش (سيريوس)‌ تو اتاق پيشگويي‌ها تو دام هري شريك مي‌شه و مرگش گناهيه كه تا آخر قصه رو دوش هري سنگيني مي‌كنه. مرگ هري هم كاملا فداكارانه و مختارانست. مي‌ميره تا آخرين جان پيچ از بين بره. قصه رو اين طور يادآوري كردم چون اين علامت‌ها، نشانه شناخته شده‌ترين و رايج و معروف‌ترين اسطوره دنياست يعني «اسطوره جهاني قهرمان.» تمام مراحل زندگي آقاي هري پاتر بر اين اسطوره منطبقه. حالا بايد ببينيم تو هزاره سوم اين چه تاثيري رو مردم دنيا مي‌تونه داشته باشه. روان‌شناسي تحليلي مي‌گه بزرگ‌ترين بيماري آدم مدرن اينه كه فكر مي‌كنه همه چي تو زندگيش دست خودشه و به اصطلاح اونه كه كاملا زندگيشو كنترل مي‌كنه در حالي كه انديشه هنوز يه نهال تازه و نحيفه. فاوست گوته مي‌گه: «در ابتدا كنش بود» يعني اوايل آدم زياد دنبال دليل نبود، به چيزي ايمان داشت و عمل مي‌كرد، ولي ما فكر مي‌كنيم از اولين روز فقط دنبال دليل بوديم.

خاصيت عجيب ذهن ما اينه كه مي‌تونيم تمركز كنيم يعني فقط يه چيز يادمون بمونه و بقيه رو فراموش كنيم كه اين ميوه تمدنه، اما اگه خود به خود و غيرارادي بخشي از وجودمون رو فراموش كنيم اين يه بيماريه كه قديميا بهش مي‌گفتن: «گمشدن روح.» آدم بدوي روي فطرتش رفتار مي‌كنه، آدم مدرن با عقلش. ما همراه با متمدن شدن بين آگاهي و فطرتمون بلندترين ديوار رو كشيديم ولي خوشبختانه فطرتمون با اين كه صداشو نمي‌شنويم ولي هنوز زنده‌اس. براي آدم معقول كه همه چي رو با دستمال عليت از خرافات پاك كرده، تنها جاي نفس كشيدن فطرت موقعيه كه دست عقل به فطرت نمي‌رسه يعني موقع خواب. پس خواب وظيفه‌اش خيلي سنگين شده و بايد شب به شب كسري ترازوي روان آدم مدرن رو جبران كنه. همين روان‌شناسي تحليلي مي‌گه وقتي يه دختر 10 ساله خواب مي‌بينه كه يه مار شاخدار داره حيوون‌ها رو مي‌كشه و خدايان از چهارسو مي‌رسن و اونا رو زنده مي‌كنن يا اين كه مشركان رو سينه‌كش بهشت مي‌رقصن و فرشته‌ها تو سرازيري جهنم كار خير مي‌كنن يا خواب خودشو مي‌بينه كه مريضه و پرنده‌ها از پوستش بيرون مي‌يان و مي‌پوشوننش يعني خواب چيزايي رو ديده كه هيچي ازشون نمي‌دونسته. پس اينا از كجا اومدن؟ از دستگاه هشداردهنده ناخودآگاهش. ناخود آگاهشم اونارو از آدماي بدوي ارث برده. پس اگه يه قصه به زبون اين ناخودآگاه نوشته بشه چي مي‌شه؟ مي‌شه پرفروش‌ترين كتاب تاريخ، درسته؟ چون صداشو گوشي شنيده كه شنيدنش ديگه دست خود آدم نيست و قصه خانم رو لينگ هم از اين قصه‌هاس ولي يه فرقي با بقيه اين قصه‌ها داره كه خيلي مهمه. خانم رولينگ براي اين كه از چنگ عقل آدم مدرن فرار كنه، فطري بودن قصه رو با هزار لايه محافظ استتار كرده و از همه مهم‌تر پي قصه رو با جادو ريخته كه عقلو كاملا از دور خارج كنه كه موفق هم شده.

لازمه اونايي كه ايراد مي‌گيرن كه چرا اون مستقيم از خير و شر و خدا و پيغمبر حرف نزده بدونن اگه حرف مي‌زد سرنوشت اين قصه هم مي‌شد مثل بقيه قصه‌هاي ديني كه با محلول راززداي آدم عاقل مدرن حل مي‌شن يا گرفتار عقل‌كشي آدم خرافاتي مي‌شن و هر چي چفت و بست عاقلانه دارن باز مي‌شه.

روان‌شناسي تحليلي اسم قصه‌هاي اين خواب‌ها رو مي‌گذاره «ناخودآگاه جمعي.» يعني همون چيزايي كه به ما بدون اين كه بدونيم از روند تاريخ ارث رسيده يعني همون فطرت، حالا شايد بهتر متوجه بشين چرا گفتم هري پاتر يه اسطوره و قهرمان جهانيه. روان‌شناسي مي‌گه وقتي آدم از ناخودآگاه جمعي آگاه بشه، اين يعني تجربه ديني و اين تجربه‌ايه كه خيلي خيلي نايابه. پس اگه با يه قصه فطري اين تجربه رو با لذت به آگاهي بخورونين به تشنه‌ترين موجود دنيا آب دادين. اونم در حالي كه دنياي مدرن، همه رو ظاهرا از دين فراري نشون مي‌ده. اينجاس كه من از صميم دل به خانم رولينگ تبريك مي‌گم.

آقاي هري پاتر منجي آرزوي همه مردم دنيا و بشارت همه اديانه. تولدش پيشگويي شده، درست مثل حضرت موسي و همه منجي‌هاي ديگه. مثل حضرت موسي هم تو خونه‌اي كه هيچ ربطي بهش نداره بزرگ مي‌شه. همه جاي داستان همه بهش شك دارن و مثل حضرت مريم بيشتر وقتا روزه سكوته كه نجاتش مي‌ده. مرگش هم شبيه مفهوم شهادته. مي‌ره تا از صافي رد بشه و تيكه‌اي ازشر كه تو وجودشه الك بشه و در بياد و بشه يه خير محض.

اينه كه مرگ خودش و استادش (دامبلدور) اشك همه رو در نمي‌ياره. نژادپرستي و پاكي خون از نيروهاي شره ولي ما مي‌دونيم هري هم از نژاد پاكيه، انگار دعاي حضرت ابراهيم در حقش مستجاب شده باشه. آزكابان هم خيلي شبيه جهنمه. پس مي‌بينيم كه ظاهر داستان هم اگه دقت كنيم يه پازل كاملا محكم از حماسه‌هاي دينيه، اما ولدمورت و مساله جاودانگي؛ شايد باورتون نشه اگه بگم ولدمورت شبيه‌ترين آدم تو دنيا به يكي از بزرگ‌ترين فيلسوفاي معاصر يعني نيچه است: البته در اشتياق اشتباه به جاودانگي و انكار ابرقدرت‌هاي فطري. هر جفتشون عاشق جاودانگي‌اند و زندگي بدون اون براشون هيچ ارزشي نداره البته دامبلدور وگريندل والد هم در اين اشتياق باهاشون شريكن. نيچه به عنوان آدم مدرني كه فهميده روحش گم شده و روانش پاره شده خيلي شجاعه ولي اونم مي‌خواد به جاي عمل و اخلاق با هنر و به جاي دين با زيبايي به جاودانگي برسه درست مثل ولدمورت كه مي‌خواد با سنگ جادو يا جان پيچ جاودانه بشه. اينه كه هيچ كدوم به مقصد نمي‌رسن و اوني مي‌تونه جاودانه بشه كه تشنه اون نبوده يعني آقاي هري پاتر.